# Kitap Rotası: Adalet, Gizlilik ve Yönetişim

<div class="mlv-demo-links">
  <a class="mlv-demo-link" href="hundred_page_ml.html">Genel Harita</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="book_experimentation_and_safe_deployment.html">Deneyler ve Yayın</a>
  <a class="mlv-demo-link active" href="book_fairness_privacy_and_governance.html">Adalet ve Yönetişim</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="interactive_book_group_fairness.html">Grup Adaleti</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="interactive_book_fairness_interventions.html">Müdahaleler</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="interactive_book_privacy_budget.html">Gizlilik Bütçesi</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="interactive_book_governance_gate.html">Yönetişim Kapısı</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="book_attacks_abuse_and_fraud_resilience.html">Saldırı Direnci</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="book_unsupervised_and_other_learning.html">Gözetimsiz ve Ötesi</a>
</div>

<div class="mlv-demo-hero">
  <div class="mlv-demo-kicker">Kitap / Güvenli Olmak Yetmez, Meşru da Olmalı</div>
  <p class="mlv-demo-lead">Yeni modeli dikkatle yayımlamak önemlidir; ama iyi deploy tek başına yeterli değildir. Farklı gruplarda nasıl davrandığını, ne kadar veri riski taşıdığını ve yeterli kanıt ile dokümantasyon olmadan yayına girip girmediğini de sormak gerekir. Bu rota, makine öğrenmesini performans ve rollout disiplininden çıkarıp kurumsal sorumluluk düzlemine taşır.</p>
</div>

## Neden Bu Bölüm Gerekli?

- Yüksek ortalama doğruluk, bazı gruplarda sistematik zarar olmadığı anlamına gelmez.
- Gizlilik, yalnızca hukuk eki değil; utility ile açıkça pazarlık yapan teknik bir bütçedir.
- İyi yönetişim bürokrasi değildir; kim sorumlu, ne ölçüldü, ne belgelendi, ne zaman durulacak sorularını önceden netleştirir.
- Aynı model teknik olarak “çalışıyor” olabilir ama adalet, mahremiyet veya kanıt eşiği yüzünden hâlâ yayıma hazır olmayabilir.

## Bu Projedeki Görsel Karşılıklar

<div class="mlv-demo-grid">
  <div class="mlv-demo-panel">
    <strong>Grup Adaleti</strong>
    <span>Onay oranı, true positive rate ve false positive rate'in farklı gruplarda nasıl ayrıştığını gör.</span>
    <span><a href="interactive_book_group_fairness.html">Canlı grup adaleti demosu</a></span>
  </div>
  <div class="mlv-demo-panel">
    <strong>Adalet Müdahaleleri</strong>
    <span>Ağırlık düzeltmesi, eşik ayarı ve inceleme kuyruğu gibi araçların adalet kazancı ile operasyon maliyeti arasındaki gerilimini izle.</span>
    <span><a href="interactive_book_fairness_interventions.html">Canlı müdahale demosu</a></span>
  </div>
  <div class="mlv-demo-panel">
    <strong>Gizlilik Bütçesi</strong>
    <span>Epsilon, clipping ve eğitim yoğunluğunu değiştirerek utility ile maruz kalma riski arasındaki değiş tokuşu hisset.</span>
    <span><a href="interactive_book_privacy_budget.html">Canlı gizlilik demosu</a></span>
  </div>
  <div class="mlv-demo-panel">
    <strong>Yönetişim Kapısı</strong>
    <span>Dokümantasyon, değerlendirme kapsamı, izleme hazırlığı ve sahiplik netliği olmadan neden iyi modelin bile kapıda kalabileceğini gör.</span>
    <span><a href="interactive_book_governance_gate.html">Canlı yönetişim demosu</a></span>
  </div>
</div>

## Neden Deneyler ve Yayından Sonra Geliyor?

Çünkü önce modeli kontrollü biçimde canlıya nasıl çıkaracağını öğrenirsin; sonra şu daha zor soru gelir: peki bunu herkese karşı adil, mahremiyet açısından savunulabilir ve kurum içinde hesap verebilir biçimde mi yapıyorum? Bu rota, yayın disiplininden sorumluluk disiplinine geçen katmandır.

<div class="mlv-demo-links">
  <a class="mlv-demo-link active" href="book_fairness_privacy_and_governance.html">Bu Sayfa</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="interactive_book_group_fairness.html">Grup Adaleti</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="interactive_book_fairness_interventions.html">Müdahaleler</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="interactive_book_privacy_budget.html">Gizlilik Bütçesi</a>
  <a class="mlv-demo-link" href="interactive_book_governance_gate.html">Yönetişim Kapısı</a>
  <a class="mlv-demo-link secondary" href="book_attacks_abuse_and_fraud_resilience.html">Sonraki: Saldırı Direnci</a>
</div>
