KVKK (Kisisel Verilerin Korunmasi Kanunu)
Diger adlari: Kisisel Verilerin Korunmasi Kanunu, 6698 Sayili Kanun, Turkish Data Protection Law
Kisa Tanim
KVKK (Kanun No. 6698), Turkiye'de kisisel verilerin islenmesi, saklanmasi ve paylasilmasina iliskin temel yasal cercevedir. AB'nin GDPR'sine paralel olarak bireylerin verilerinin korunmasini amaclar. Tarimsal ML baglaminda, ciftlik konumu ve ciftci kimligi gibi verilerin islenmesini duzenler.
Teknik Mantik
KVKK'nin ML projelerini etkileyen temel maddeleri: (1) Acik riza — kisisel veri islenmesi icin veri sahibinin acik rizasi gerekir (istisna: anonimlestirilmis veri). (2) Veri minimizasyonu — yalnizca amac icin gerekli veri toplanmali. (3) Silme hakki — veri sahibi verisinin silinmesini talep edebilir; bu, egitilmis modelden veri kaldirilmasini (machine unlearning) gerektirebilir. (4) Sinir otesi aktarim kisitlamasi — veri yurt disina ancak yeterli koruma saglayan ulkelere aktarilabilir; bulut ML servisleri (AWS, GCP) icin dikkat gerektirir.
Kullanim Baglami
Turkiye'de kisisel veri iceren her ML projesinde uyulmasi zorunlu yasal cercevedir. Uyumsuzluk idari para cezasi ve itibar kaybiyla sonuclanir.
Tarimsal Baglam
Tarimsal veride KVKK ilgisi ilk bakista dusuk gorunur ancak: (1) GPS koordinatlari kisisel veri kapsamindadir — ciftlik konumu uzerinden kimlik tespiti (re-identification) mumkundur. (2) Verim ve uretim verileri ticari sir niteliginde olabilir. (3) Kooperatif duzeyi veri paylasimi — birden fazla ciftcinin verisinin birlestirilmesi riza gerektirir. (4) Uydu verisi — Copernicus (Sentinel) acik veridır; ticari uydu goruntuleri lisans gerektirir. Federatif ogrenme, KVKK uyumlulugu icin yapisal bir cozum sunar.
Sik Karistirilan Nokta
Anonimlestirilmis veri KVKK kapsaminda degildir — ancak anonimlestirilmis gibi gorunen verinin (pseudo-anonymization) yeniden kimliklendirme riski vardir. GPS koordinatlarini kaldirmak yetmez; tarla sinirlari ve uretim deseni ile yeniden eslestirme mumkun olabilir.
Dr. Mehmet Solak — Siirt Universitesi, Biyosistem Muhendisligi